21 Aralık’ta, gecenin en uzun olduğu günde Borusan Filarmoni Orkestrası’nın son Beethoven Festivali konseri için Lütfi Kırdar’daydım. Programda BIFO, Salzburg Bach Korosu ve 4 solistin seslendireceği Missa Solemnis vardı. Beethoven’in 9. Senfoni’yle ve sağırlığının son safhasıyla uğraştığı dönemde yazdığı, Hıristiyan törenlerinde önemli yeri olan kutsal bir beste Missa Solemnis. 5 ayrı bölümden oluşan bu “kitle müziği” (Latince deyimiyle Missa solemnis) hakkında ben de 5 bölümlük ufak notlar aldım…

salzburg bach korosu

Beethoven Missa Solemnis’i 1819-1823 yılları arasında, hem patronu, hem öğrencisi hem de arkadaşı olan Avusturya Arşidükü ve aynı zamanda Olomouc Başpiskoposu Rudolf için yazar. Rudolf’un Başpiskoposluk töreninde çalınacak ayin müziğinin hazırlanması gerekir ve bu görev Rudolf’un yakın dostu olan Beethoven’e verilir. Ancak parça taç giyme törenine yetişmez ve 1824’te Viyana’da bir kısmı seslendirilir, tamamının Viyana’da seslendirilmesi ise ne yazık ki Beethoven’in ölümünden sonra olur.

beethovenMissa Solemnis’in kutsal müzik olması, İncil’den alıntılar yaparak Baba, Oğul ve Kutsal Ruh’tan bahseden sözlere sahip olmasıyla ilgili. İlk bölümü Kyrie’de,  diğer Mass parçaların ilk kısımlarıyla aynı olarak ABA formu görülüyor, sözler Tanrı’dan ve İsa’dan merhamet isteme üzerine kurulu. İkinci bölüm Gloria’da, zafer tınılarına rastlıyor ve İsa ile Tanrı’nın yüceltilmesine tanık oluyoruz. Dikkatle dinlediğiniz zaman Beethoven’in etkilendiği Handel’in tınılarını yakalamak da mümkün. Üçüncü bölüm “İnanıyorum” anlamına gelen Credo, parçanın metin bakımından en uzun bölümü ve 4 solistin acapellayı andıran paslaşmalarıyla tamamlanıyor.

Baba, Oğul ve Kutsal Ruh’a odaklanan dördüncü kısım Sanctus’un 2. Yarısı “Benedictus”, tüyler ürperten bir keman solosuyla başlıyor. Kutsal Ruh’un yeryüzüne inişini anlatan keman solosu birinci keman Pelin Halkacı Akın’ın yorumuyla kulaklarımızı yumuşatıyor. Tüm parçanın en önemli kısmının bitmesiyle 5. ve son bölüm Agnus Dei’ye (Hazreti İsa) geçiyoruz. Bu bölümde bas solist tarafından başlatılan soloyla beraber diğer solistler de duaya katılıyor ve “Miserere nobis” (bize merhamet et) diyerek Hazreti İsa’ya dua ediyorlar ve Missa Solemnis tamamlanmış oluyor.

bifo

Konsere hazırlık amacıyla Missa Solemnis’i Londra Senfoni Orkestrası’ndan dinleyerek gitmiş biri olarak söyleyebilirim ki şef Sascha Goetzel yönetimindeki BİFO harika bir performans veriyor. 1983 yılında kurulmuş olan Alois Glassner yönetimindeki Salzburg Bach Korosu da klasik/romantik dönem eserlerindeki ustalığını kanıtlar derecede coşkulu seslendirdi Missa Solemnis’i.

Solistlere gelince, Ruth Ziesak Berlin Filarmoni orkestrası dâhil olmak üzere ünlü orkestralarla ve pek çok ünlü şef ile çalışmış bir soprano. Avusturyalı mezzosoprano Daniela Lehner ve bas Jacques Greg Belobo da Avrupa’da çok çeşitli orkestrayla çalışmış ve müzik festivallerine katılmış solistler. Tenor Richard Croft bence sahnede deneyimini daha fazla hissettiren solist olarak öne çıkıyordu, dünyaca ünlü olmasının da bir etkisi olabilir bunda tabii. Missa Solemnis kafeinsiz, pür dikkat dinlemek için oldukça zor, uzun ve kutsal bir parça. Ancak şef Goetzel ve BİFO’nun salona yaydığı enerji, solistler ve koronun harika sesleri ile birleşince kutsal müziğin nasıl olduğunu anlayabiliyorsunuz. Missa Solemnis notasının üzerinde de yazdığı gibi “Von herzen, möge es wieder, zu herzen gehen!” yani “Kalpten gelen, yine kalbe dönsün” diyerek notlarımı bitiriyorum.

bifo - salzburg bach korosu

SİZ NE DÜŞÜNÜYORSUNUZ? YORUM YAZIN

MAGGER NEWSLETTER'A ÜYE OLUN

MAGGERLARDAN GÜNCEL YORUMLAR
x

Newsletter'a üye olmadınız mı?