Günümüzde plakların yeniden popülerleşerek geri dönmesi sonucu birçok nostaljik albümün yeniden baskıları müzik mağazalarında karşımıza çıkmaya başladı. Fakat gerçek müzik tutkunları ve plak koleksiyoncularının gözü yeniden baskılarda değil, orijinal baskılarda.

İşte, bazılarının değeri yüz binlerce doları bulabilen, müzayedelerde teklifler yağan, her plak koleksiyoncusunun sahip olmak istediği o plaklardan bazıları:

Müzikle ve plak koleksiyonlarıyla ilgiliyseniz Deniz’in İstanbul sokaklarında bir plağın peşinden gittiği İstanbul Keşif Günlüğü: Plak Dükkanları yazısını okumalı, İzi’nin Nick Hornby’den “High Fidelity / Sensiz Olmaz” yazısında yorumladığı filmi izlemelesiniz. 

***

En Değerli Plaklar

The Beatles | The Beatles (White Album) | 1968

Fotoğraf: sonicyouth.com

The Beatles’ın grupla aynı adı taşıyan (ve kapak renginden dolayı Beyaz Albüm olarak da bilinen) 1968 tarihli albümünü değerli kılan şey seri numaraları. Albüm yayınlandığında, grup üyelerine ve stüdyo yöneticilerine özel bir baskı hazırlanıyor ve bu baskıdaki plakların üzerinde A000001 ile başlayan seri numaraları yer alıyor ve numara ne kadar düşükse fiyat o kadar artıyor. 2013’te A0000023 seri numaralı plak 13,750$, 2008’de A00005 seri numaralı plak 19,201£’e, 2015’te Ringo Starr’ın kişisel kopyası olan A000001 seri numaralı plak ise 790,000$’a satılmış!

The Beatles’ın “The Beatles” albümündeki parçalar arasında, “Dear Prudence” ve “Ob-La-Di, Ob-La-Da” da var.

 

Bob Dylan | The Freewheeling’ Bob Dylan | 1963

Fotoğraf: sinistersaladmusikal.wordpress.com

Bob Dylan’ın ikinci albümü The Freewheelin’ Bob Dylan‘ın oldukça nadir bulunan bir kopyası, aslında ufak bir hatanın ürünü. Fakat bu ufak hata, birçok koleksiyoncu için binlerce dolar anlamına geliyor. Albümdeki dört parçanın plak yayınlanmadan önce ya albümden çıkarılmasına karar verilmiş ya da albümdeki sıralaması değiştirilmiş olsa da, belirsiz sayıdaki kopya yanlışlıkla bu değişikliklerin yapılmamış haliyle basılıyor. Bugün bilinen sayısı 20’yi geçmeyen bu kopyanın değeri yaklaşık 35,000$.

Bob Dylan’ın “The Freewheeling’ Bob Dylan” albümünde 1960’lara damgasını vuran “Blowin’ in the Wind” de yer alıyor.

 

Bruce Springsteen | Spirit in the Night | 1973

Fotoğraf: rootsvinylguide.com

Bruce Springsteen’in daha sonradan 1973 tarihli “Greetings from Asbury Park, N.J.” albümünde yer alan ve sanatçının konserlerinin vazgeçilmezlerinden olan “Spirit in the Night” bir single olarak yayınlandığında pek de başarılı olmamış. Fakat bir plağın değerini belirleyen de parçanın başarısı değil zaten… Columbia Records etiketiyle yayınlanan bu single’ın bir kopyasının en son ne zaman, nerede ya da kim tarafından satıldığı bilinmiyor, fakat koleksiyoncu John Marshall bir röportajında bu single’ın yaklaşık 5,000$ değerinde olduğunu söylemiş.

 

David Bowie | Diamond Dogs | 1974

Fotoğraf: dazzrecords.wordpress.com

David Bowie’nin sekizinci albümü olan “Diamond Dogs”’un değerini belirleyen nokta albüm kapağında gizli. Orijinal versiyondaki kapak resmindeki köpeğin cinsel organı belli olurken, stüdyo baskıya gitmeden önce endişelenerek oto-sansür uyguluyor ve resme müdahale ediyor. Fakat görünen o ki, bazı stüdyo çalışanları zekice bir hamleyle orijinal kopyayı da saklıyorlar. Bu sansürsüz kopyalardan biri 2003’te 3,550$’a satılmış, fakat Bowie’nin iki yıl önce aramızdan ayrılmış olduğu gerçeği, bu nadir kopyaların değerini daha da arttırmış durumda.

David Bowie’nin “Diamond Dogs” albümü, tematik olarak George Orwell’in 1984’üyle eşleşiyor ve post-apokaliptik bir dünyanın izlerini taşıyor.

 

Frank Wilson | Do I Love You? (Indeed I Do) | 1965

Fotoğraf: youtube.com

Motown’dan uzak bir yere düşen ve kökleri Kuzey İngiltere’ye uzanan Northern Soul akımının en önemli temsilcilerinden olan Frank Wilson’ın, tek Motown single’ı “Do I Love You? (Indeed I Do)” adını taşıyor. Bu 45-rpm single’ın dünya üzerinde yalnızca 2 kopyası bulunuyor. Bu nedenle sadece en ciddi (en zengin) koleksiyonerlerin göz diktiği bu plak, 2009’da 37,000$’a satılmış.

 

Nirvana | Bleach Re-Release | 1992

Fotoğraf: mentalfloss.com

Plakların değerlerinin ne kadar eski olduklarıyla ya da ilk baskı olmalarıyla ilgili olmadığının en büyük kanıtlarından biri Nirvana’nın “Bleach” albümü. Grubun 1989 tarihli albümü “Bleach”in ilk baskısı yaklaşık 1000 adet yapılmış ve Seattle’daki bir müzik festivalinde satılmış. Sınırlı sayıda basılmasına ve ilk baskı olmalarına rağmen, bugün bu plaklar birkaç yüz dolarla alıcı bulabiliyor. Konumuz, aynı albümün 1992’deki yeniden baskısı… 5000 adet basılan ve uygulanan marbling adlı baskı tekniği sayesinde her biri benzersiz ve renkli bir dokuya sahip olan bu plakların değeri 1,500$.

Nirvana’nın “Bleach” albümünde, grubun “Love Buzz” ve “Blew” gibi parçaları yer alıyor.

 

Queen | Bohemian Rhapsody | 1975


Fotoğraf: popsike.com

Tüm zamanların belki de en iyi şarkılarından Queen imzalı “Bohemian Rhapsody”’nin single’ına sahip olabilirsiniz ama bu plağın değerini belirleyen sadece plak değil. 1975 yılında bir plak şirketi, Queen’in bu single’ının özel bir baskısını bir parti davetiyesi olarak kullanıyor. Büyük bir set halinde gelen bu davetiyede elle numaralandırılmış mavi baskı plakların yanı sıra kibrit, kalem, bilet ve menü gibi farklı parçalar da bulunuyor. Eksiksiz bir setin değeri daha da artıyor – ki bu 2017’de 3,500£ imiş.

 

The Rolling Stones | Street Fighting Man | 1968

Fotoğraf: popsike.com

Rolling Stones’un en politik şarkılarından olan ve daha sonradan “Beggars Baquet” albümünde yer alacak “Street Fighting Man”in single’ı da kapağıyla değer kazanan plaklardan biri. Single’ın ABD’deki orijinal baskısında, 1968’de Chicago’da gerçekleşen Ulusal Demokratlar Kongresi’nde çıkan olaylarda yaşanan polis şiddetini gösteren bir fotoğraf yer alıyor. Plak şirketi US London, aldığı tepkiler sonrasında kısa sürede bu kapakları geri çekiyor ve fotoğrafı kullanmaktan vazgeçiyor. Bugün, orijinal fotoğrafın yer aldığı kopyaların sayısının 20’yi geçmediği biliniyor ve bu kopya en son 2011’de, 17,000$’a satılmış.

The Rolling Stones’un “Street Fighting Man” single’ının b-yüzünde ise “No Expectations” parçası yer alıyor.

 

Sex Pistols | God Save the Queen | 1977

Fotoğraf: totallyvinyl.com

Punk-rock efsanelerinden Sex Pistols’ın, Mart 1977’de A&M plak şirketiyle bir anlaşma imzaladığını fakat sadece 6 gün sonra grup üyelerinin davranışları yüzünden anlaşmanın feshedildiği hikayesini duymuşsunuzdur. İşte, grubun “God Save the Queen” single’ının değerini belirleyen de bu hikâye aslında. Plak şirketi grupla ilişiğini kesmeye karar verdiği sırada, bu single’ın yaklaşık 25,000 kopyası çoktan basılmış ve anlaşma feshedildiğinde tüm plakların imha edilmesi emri verilmiş. İmha edilmeyen kaç plak olduğu bilinmiyor, fakat bugüne kadar 9 kopya gün yüzüne çıkmış. A&M etiketli bu single’lardan birine en son 2006’da 13,000£ ödenmiş.

Sex Pistols’ın “God Save the Queen” single’ının b-yüzünde ise “No Feeling”in erken dönem bir düzenlemesi yer alıyor.

 

Velvet Underground & Nico | The Velvet Underground & Nico | 1966

Fotoğraf: sinistersaladmusikal.wordpress.com

Velvet Underground & Nico albümü, kapağındaki Andy Warhol imzalı muz resmiyle özdeşleşmiş durumda. Çünkü Velvet Underground’un menajerliğini üstlenen Warhol, albümün kaydını gerçekleştirmesi için bir mühendise ödemesini bu eserinin orijinaliyle yapıyor. Fakat aslında albümün dünya üzerinde bulunan en değerli kopyasının üzerinde bırakın bu resmin olmasını, bu kopyanın bir kapağı bile yok! 2002 yılında New York’taki bir plak dükkanından 75 cent’e alınan bir kopyanın, albümdeki şarkıların ilk versiyonlarının yer aldığı ve dünyada başka bir örneği bulunmayan bir kopya olduğu anlaşılıyor. Albüm, birkaç yıl sonra eBay’de $25,000’a satılıyor!

Nico’nun Velvet Underground’a eşlik ettiği, grubun bu ilk albümünde “All Tomorrow’s Parties”, “I’ll Be Your Mirror”, “Femma Fatale” ve “Sunday Morning” gibi parçalar yer alıyor.

 

Müzikle ve plak koleksiyonlarıyla ilgiliyseniz Deniz’in İstanbul sokaklarında bir plağın peşinden gittiği İstanbul Keşif Günlüğü: Plak Dükkanları yazısını okumalı, İzi’nin Nick Hornby’den “High Fidelity / Sensiz Olmaz” yazısında yorumladığı filmi izlemelesiniz. 

SİZ NE DÜŞÜNÜYORSUNUZ? YORUM YAZIN