Pompeii, İtalya’nın kısmi özerk bölgesi Campania’da, Napoli şehri yakınlarında bulunan ve hala kısmen gömülü olan bir Antik Roma kenti. Napoli körfezi çevresindeki diğer Roma şehirleri gibi Pompeii de M.S. 79’da Vezüv Yanardağı’nın patlamasıyla tahrip olmuş. Buradaki binalar ve eserler 18. yüzyılda başlayan kapsamlı arkeolojik kazılara kadar, kül ve çamur tabakasının altında gömülü olarak korunmuş. Yapılan kazılar ise bu şehirlerin cinsel temalar taşıyan heykeller, freskler ve ev eşyaları açısından zengin olduğunu ortaya çıkarmış. Bu temaya sahip duvar resimleriyle ve eşyalarla her yerde karşılaşılması, Antik Roma’da cinselliğe olan yaklaşımın katı olmadığını göstermekle birlikte, Pompeii freskleri Roma dünyasındaki yaşamın etkileyici görüntülerini bizlere sunuyor.

Pompeii Freskleri
Pompeii Freskleri | Fotoğraf: arkeofili.com

Pompeii Freskleri

Vettii Evi

Priapus, Pompeii Freskleri
Priapus, Pompeii Freskleri | Fotoğraf: tripadvisor.com

Antik Roma’da özellikle yaygın olan Fallus (arkeoloji terminolojisinde ereksiyon halindeki penis biçimli veya içerikli nesneler) görüntüsünün, iyi şans ve doğurganlığın sembolü olarak görüldüğü gibi, evin zenginliklerini koruyan bir tılsım olduğuna da inanılır. Falluslar Pan, Priapus ya da benzer bir tanrı üzerinde ya da tek başına ereksiyon halinde bir penis olarak görülebilir. Örneğin Pompeii’de bulunan Vettii Evi’nin (House of the Vettii) giriş salonunda bulunan bir fresk, doğurganlık tanrısı Priapus’u genişletilmiş ve uzatılmış penisini bir terazi üzerinde bir torba para ile dengeler vaziyette betimler. Bu tasvir doğurganlığa verilen yüksek önemi göstermekle birlikte, fallusun bir haneye getirebileceği iyi talihi vurgular.

Pompeii Freskleri
Pompeii Freskleri | Fotoğraf: mediastorehouse.com

Pompeii’de yaygın olan erotik görüntülerin dikkate değer bir kısmını cinsellik temalı freskler oluşturur. Yine Vettii Evi’nde mutfağın yan tarafındaki küçük bir odada bulunan fresk, bir cinsel birleşmeyi tasvir eder.

Lupanare Grande

Pompeii’nin en ünlü genelevlerinden biri olan Lupanare Grande’de (Lupanar Latince’de “kurt ini” anlamına gelir ve her bir fahişeye “lupa” yani dişi kurt adı verilir) içinde birçok erotik fresk barındırır. Bu fresklerin bazıları erotik olmaktan çok, açıkça cinsel sahneler betimler. Duvarlardaki bu resimlerin orada sunulan hizmete yönelik reklam ögeleri mi yoksa sadece ziyaretçilerin zevkini arttırmaya yönelik çalışmalar mı olduğu tam olarak bilinememekle birlikte idealize edilmiş bir seks vizyonu sunar. Bu tasvirlerin bir çeşit resimli menü yahut kullanım kılavuzu işlevi gördüğü de düşünülür.

Pompeii Freskleri
Pompeii Freskleri | Fotoğraf: wikimedia.org

Banliyö Hamamları

Pompeii erotik sanatının bir diğer deposu şehir duvarlarının dışında bulunan Banliyö Hamamları’dır. 1990’ların başında kazılmaya başlanan hamamdaki bir soyunma odasında bulunan freskler tıpkı Lupanar’da olduğu gibi açık cinsel eylemler içerir. Her bir sahne numaralı bir kutunun üzerinde betimlenir. Antik Roma’da hamamların genelev işlevi görmediği düşünüldüğünde, bu tasvirlerin soyunma odasını kullanan insanların hangi dolabın kendisine ait olduğunu kolayca hatırlamasının bir yolu olarak kullanıldığı düşünülüyor. Zira her bir betimleme dolapları birbirinden ayırmak için farklı bir cinsel eylemi içerir.

Pompeii Freskleri
Pompeii Freskleri | Fotoğraf: erotic-art-in-pompeii

Arkeolojik araştırmalar bu erotik sanat eserlerinin sadece Pompeii ve benzer şehirlerdeki genelevlerde ve hamamlarda değil, insanların kendi evlerinde de bulunduğunu kanıtlamış. Antik Roma insanları evlerinin duvarlarını günlük yaşamı ve evdeki odaların amacını tasvir eden fresklerle dekore etmişler. Yemek odalarında yemeklerin, salonlarda sohbet eden ve içki içen insanların ve yatak odalarında genellikle cinselliğin ve doğurganlığın fresklerini veya nesnelerini içeren dekorasyonlar görülür. Özel konutlarda betimlenen erotik sahneler büyük olasılıkla dekoratif fakat kişileri uyarma ya da uyandırma işlevi gördüğü de söylenebilir.

Pompeii Freskleri
Pompeii Freskleri | Fotoğraf: tr.euronews.com

Yüzüncü Yıl Evi

Pompeii’nin varlıklı sakinlerinden birinin evi olan, M.S. 2. yüzyıl ortalarına tarihlenen ve 1879’da keşfedilen Yüzüncü Yıl Evi (House of the Centenary) bir odasında barındırdığı fresklerle dikkat çeken bir örnek. Özel bir “seks kulübü” olarak tasarlanmış olması muhtemel olan bu oda açık erotik sahnelere ev sahipliği yapar. Oda ayrıca röntgencilik için çeşitli açıklıklar içerir. Buradaki bir sahnede erkeğin üzerinde ters biçimde (ters dik Venüs) konumlandırılmış bir kadın görülür.

Pompeii Freskleri
Pompeii Freskleri | Fotoğraf: wikimedia.org

Pompeii halkı, Roma kültür ve geleneğinde olduğu gibi duvarları neşeli sahnelerle süslemişler. Erotik nitelik taşıyan fresklerin çoğunda erkekler ve kadınlar her türden cinsel maceraya, pozisyonlara, kombinasyonlara boğulmuşlar. Genç ve idealize edilmiş vücutlarıyla kadın ve erkek figürler, dekoratif yatak örtüleriyle süslenmiş yataklar üzerinde birleşirler. Pornografik sayılabilecek bu freskler, antik bir dünyanın duvar resimleri olmaktan çok; kişisel özlemlerin, ideallerin, heyecanların ve zevklerin ifadeleri olarak geçmişte bizden çok da farklı olmayan insanların hayatlarından büyüleyici görüntüler sunar.

Kapak Fotoğrafı: viator.com

İlginizi Çekebilir: Kerem Kucuker’den Online Sistine Şapeli Gezisi