Bir resimli kitabın kapağını açtığınızda sadece bir hikâye değil, kâğıt üzerine kurulmuş taşınabilir bir sanat galerisine adım atarsınız. Çizgilerin, dokuların ve renklerin oluşturduğu bu evren, sanılanın aksine sadece çocuklara ait bir oyun alanı ya da oyalama aracı değildir. Her yaştan okura dokunan özel bir yanı vardır.

Sayfalar arasında gezinirken, görsel okuryazarlığın ne kadar güçlü bir iletişim dili olduğunu fark edersiniz. Minimal bir metin, usta işi yaratıcı bir illüstrasyonla birleştiğinde sayfalarca süren edebi bir tasvirden fazlasını, çok daha derin bir yoldan anlatır. Korku, aidiyet, yalnızlık veya yas gibi konuşulması en zor soyut kavramlar, resimli kitaplarda herkesin iç dünyasında karşılık bulacak somut formlara dönüşür. Bu yüzden çocuk edebiyatı ile hemen her konuyu anlatmak mümkündür.

Hadi gelin Taze Kitap’ın resimli kitaplarında bir yolculuğa çıkalım ve çocuk edebiyatının bu renkli türünün 7’den 77’ye her yaştan tüm okurlarına nasıl dokunduğunu görelim.

Büyüyünce Kim Olacağım?, kimlik arayışına dair zihnimizde canlanan bu varoluşsal soruyu yumurtadan yeni çıkmış minik bir dinozorun gözünden sorguluyor. Büyüdüğünde yüksek dallardaki yaprakları yiyen uzun boyunlu bir Brachiosaurus mu olacak, yoksa suların altında kıvrıla kıvrıla yüzen Plesiosaurus mu? Tüm bunları düşünürken, yaprakların tadını sevmeyen, yüzmekten hoşlanmayan ve uçmak için kanatları olmayan minik bir dinozor olduğunu fark ediyor. Onun bu yolculuğu bize, büyüme sürecinin yalnızca kişiye özgü olduğunu ve en iyisinin sürece güvenmek olduğunu hatırlatıyor.

Bu büyüme süreci, güvenli alanımızdan çıkma zamanının geldiğini fısıldayabilir kulağımıza. Çünkü kabuğun içi çoğu zaman güvenli görünse de maalesef renklerden, hayallerden ve o eşsiz keşif duygusundan yoksundur. Bay Ka Buk ve Ejder, dünyadaki tüm meraklı ama çekingen ruhlara sınırın ötesine ilk adımı atma cesaretini anlatıyor. Düşmek, tökezlemek ya da vahşi yaşama uyum sağlarken bocalamak ihtimaller dahilinde olsa da, kendi gerçeğini bulmak uğruna kabuğunu kırmaya değmez mi?

Bir de bu kabuğu kırıp yeni bir dünyaya adım atmanın, yani değişimin getirdiği, adını koymakta zorlandığımız bazı duygular var. Arkadaşım Korku, yeni bir eve, yeni bir şehre taşınmanın getirdiği köksüzlük hissini ve o ilk adaptasyon sancısını ele alıyor. En sevdiğiniz çikolatayı almak için bakkalın yerini bilmediğiniz, yakın arkadaşınızın penceresinin artık karşınızda olmadığını hatırlatan o yabancılaşma anlarında gelip içinize oturan yoğun duyguları anlatıyor. Ta ki o hissi paylaşacak birini bulup hepimizin kokuları olduğunu fark edene kadar… Çocuk ya da yetişkin herkes için iletişim ve güvenin en güçlü “anksiyetesavar” olduğunu kanıtlayan bu kitap, korkuyu saklayacak bir sır olmaktan çıkarıp arkadaşlığın gücüyle sağaltıyor.

Arkadaşlık ve iletişimi geliştiren en önemli becerilerden biri de empati. Farklılıklarımıza rağmen önyargıları bir kenara bırakıp birbirimizi anlamaya başladığımızda görünmez duvarlar yıkılır, sınırlar aşılır. Bir başkasının dünyasına adım atmak, onu sabırla anlamaya çalışmak ve o yeni dünyada ortak bir dil bulmak oldukça hassas bir süreç. Samir, Arılar ve Ben ise empatiyle kurulamayacak hiçbir arkadaşlık bağı olmadığını hatırlatan renkli bir hikâye.

Hayattaki en zor şeylerden biri belki de kendimiz gibi kalarak sevilmektir. Çoğu zaman sorunun bizde olduğunu sanıp hiç sevilmeyeceğimizi kabullenir ya da başkaları için değişmeye çalışırız. Sarılalım Mı?, dikenleri olsa da yumuşacık bir kalbi olan kaktüs Ponçik’in sımsıkı bir kucaklaşma arzusu üzerinden, dünyada bizi anlayan ve tamamlayan birilerinin her zaman var olduğunu hatırlatan sevgi dolu bir hikâye.

Sevimli bir uyku masalı gibi görünen Uyuyamayan Koala ise, aslında hepimizin aşina olduğu bir yere dokunuyor: Hayatı kaçırma ve geride kalma kaygısı. Ama kitapta karşımıza çıkan yumuş yumuş bir rehber, rüyalar âlemine dalıp uykuya teslim olmanın zihnimizin zengin, sınırsız ve özgür hayal dünyasına atılan büyüleyici bir adım olduğunu gösteriyor.

Hayatlarımız durmadan hızlanan ve bu telaşın içinde giderek tekdüzeleşen bir döngüye sahip. Çoğu zaman sırf aidiyet hissedebilmek için herkesin birbirinin aynı olmaya çalıştığı dev bir sürüye dâhil oluyoruz. İçimizden birileri yanlış giden bir şeyler olduğunu fark etse de çevresindeki diğer insanlar henüz bu algıya sahip olmadığı için, bu uyanış zamanla derin bir yalnızlaşmaya dönüşebiliyor. Bireyselliğimizi koruyup kendi tercihlerimizle yaşamak çok önemli; ancak bir topluluğun parçası olmak da güçlü bağlar kurmanın en temel yolu. Peki bu zor dengeyi nasıl kuracağız ve o beklediğimiz değişim nereden başlayacak? Özel Bir Koyun, koca bir sürünün dönüşümündeki ilk adımın, tıpkı kelebek etkisi gibi bireylerin kendi içlerindeki küçük ve cesur değişimleriyle başladığına dikkat çeken eğlenceli bir farkındalık hikâyesi.

Bu Ağaç Benim ise yalnızlık ne kadar konforlu görünse de en güzel hayallerin aslında dostlarla paylaşılan o kalabalıklarda kurulduğunu gösteriyor. Memo’nun tek isteği sessiz sakin bir ağacın dalına kurulup yeni kitabının tadını çıkarmak aslında. Ama sayfaları karıştırdıkça kaplan, timsah, yılan, fil, ayı, tembel hayvan, penguenler ve maymunlar dallara doluşup tüm dikkatini dağıtıyor. Başlangıçta tüm bu kalabalığı ağacından kovarak kendi köşesinin keyfini çıkaracağını düşünse de beklediği o mutlak yalnızlık ona aradığı huzuru vermiyor. Çünkü ne bir ağaç sadece tek bir kişiye ait olabilir ne de sahip olduklarını kendine saklamak, onları paylaşmaktan daha eğlencelidir.

Toplumsal iletişimin en büyük kilidi, başkalarının dünyayı nasıl gördüğünü anlamaktır. Caldecott Onur Ödülü dâhil sayısız uluslararası başarıya imza atan ve dünyada yirmiden fazla dile çevrilen Hepi Topu Bir Tekir, bu kilidi usulca açıyor. Hikâyenin merkezinde yer alan ve dünyayı boydan boya dolaşmaya karar veren meraklı tekirimiz, ona bakan her gözde bambaşka bir şeye dönüşüyor. Bir çocuk onu gördüğünde sevimli buluyor, köpek kızılacak bir düşman sanıp havlıyor, fare ise korkup kaçıyor. Bakış açısının değişkenliğini ve farklı fikirlere saygıyı konu alan bu kitap; birinin fikrinin diğerinin haklılığını veya doğruluğunu etkilemeyeceğini gösterirken empatiyi de son derece naif ve etkileyici bir sembolle anlatıyor.

Başka kalıplara girmeyi reddedip kendi doğamızı korumanın bir diğer yolu da özgür olmaktan geçiyor. Özgür, Tarzan efsanesini yeniden yorumlayarak toplumsal farklılıklara, aidiyet hissine, bireyselliğe ve özgürlüğün önemine dikkat çekiyor. Yaşadığımız dünya kurallarla dolu bir yer. Bu kuralların bazılarına toplumsal olarak ihtiyacımız varken, bazıları çeşitliliğimizi ortadan kaldırıp bizi tekdüze kalıplara sığdırmak konusunda oldukça ısrarcı. Oysaki içimizden geldiği gibi yaşarken; biraz döke saça yemek yemenin, çılgınca oyunlar oynamanın ya da çamura bulanmanın kime ne zararı olabilir ki?

Evinizde bir ahtapot, pardon bir annepot olduğunu biliyor musunuz? Bir gün Deniz, evde annesinin bir eliyle çorbayı karıştırdığını, diğeriyle toplantı mesajlarına cevap verdiğini, ötekiyle ütü yaptığını, berikiyle oyuna eşlik ettiğini, sürekli elleri kolları dolu, oradan oraya koşturduğunu fark ediyor. Fakat ne zaman anneannesi, dedesi, teyzesi, Deniz ve komşuları yardım etmeye başlıyor, annepotumuzun o fazladan kolları yavaş yavaş azalıyor. 19 dilde uluslararası bir çoksatan Annepot, her şeye tek başına yetişmeye çalışan tüm annepotlara ve görünmeyen bu emeği paylaşabilecek herkese hitap eden, iç ısıtan, bol sürprizli ve neşeli bir öykü.

Hayatta karşılaşılan en zorlu fırtınalarda bile umutsuzluğa kapılmak yerine, sıkıca birbirine tutunan bir ailenin aşamayacağı engel yoktur. Birlikte ve umutla hareket ederek zorlukların üstesinden gelmenin önemine dikkat çeken Kitaplar Fora!, karanlık ve belirsiz anlarda bile neşemize sarılmanın önemini hatırlatıyor.

Taze Kitap‘ın en yeni resimli kitabı Eşsiz Bir Çorap, hayatımız boyunca kendimizi hep bir bütünün parçası veya bir çiftin yarısı olarak tanımlama eğilimimizi sorgulatıyor. Alıştığımız o güvenli alandan kopup bilmediğimiz bir yere savrulmak yani kaybolmak ilk etapta korkutucu bir yalnızlık hissi yaratsa da aslında kendi gerçeğimizi keşfetmemizin en güçlü yolu. Bir çiftin yarısı olma zorunluluğundan kurtulup tek başımıza da ne kadar tam, özgür ve eşsiz olduğumuzu ancak bu kayboluşların ardındaki o cesur içsel yolculuklarla fark edebiliriz. Üstelik her zaman, tekrar ve tekrar bu yolculuğa çıkarak yeniden başlayabiliriz.

Taze Kitap ile resimli kitapların dünyasına daldığımızda bakış açımız dönüşmeye başlıyor. Kendimizi arayarak başladığımız bu yolculukta topluma, iletişime, empatiye, arkadaşlara ve aileye dair yeni bir benlikle hayata karışıyoruz. Tüm bu hikâyeler bize gösteriyor ki çocuk kitapları sadece çocuklara uyumadan önce okunup rafa kaldırılmak için değil. Onlar duygularımızı anlamlandırmaya yardımcı olan, aidiyet hissimizi güçlendiren, bize yalnız olmadığımızı hatırlatan ve kalıplara sığmadan hayallerimizin peşinden gitmeyi öğreten dönüştürücü birer sanat eseri.

Eğer sen de bizim gibi kelimelerin ve renklerin konuştuğu bu yaşsız edebiyatın bir parçası olmak istersen Taze Kitap‘ın Resimli Kitaplar seçkisine göz atabilir, ruhuna dokunan hikâyelerle bu yolculuğa ortak olabilirsin.

Kapak Fotoğrafı: Taze Kitap

İlginizi çekebilir: Taze Kitap’tan Taze Kitap’la Yola Çık!