Sanatın herkese ait olduğu bir dünya… DenizBank ve İstanbul Kültür Sanat Vakfı (İKSV), fiziksel veya nörogelişimsel farklılıkları olan bireylerin sanatın üretim, icra ve izleyici alanlarında daha aktif yer alabilmeleri için Erişilebilir Sanat Partnerliğini hayata geçirdi. theMagger olarak bu iş birliğini özellikle anlamlı buluyoruz; çünkü sanatın kapsayıcı gücünü görünür kılmak, yalnızca bir sosyal sorumluluk değil, daha adil bir kültür-sanat dünyasına atılan gerçek bir adım.

Down sendromlu oyuncularla hayata bakışınızı değiştirecek bir Hamlet

Bu kapsamda Peru’dan Teatro La Plaza topluluğunun sahneye koyduğu, karakterlerine Down sendromlu sekiz oyuncunun hayat verdiği Hamlet, 24–25 Ekim tarihlerinde 29. İstanbul Tiyatro Festivali’nde Türkiye’de ilk kez sahnelenecek. Shakespeare’in klasik metnini hayata bakışınızı değiştirecek bir duyarlılıkla yeniden yorumlayan bu özel yapım, 2022’den bu yana Peru, İspanya, Fransa, Belçika, İngiltere ve Çin gibi birçok ülkede sahneleniyor; 2024’te Edinburgh Uluslararası Festivali’nde de büyük beğeni topladı.
The Guardian, oyunu şu sözlerle tanımlıyor:

“Bu yapıbozumcu versiyon Down sendromlu bireyleri merkeze alıyor (…) sonuç neşeli, etkileyici, mizah ve hayal gücüyle ışıldıyor.”

Görmezden gelindiğiniz bir dünyada nasıl var olursunuz? Bu Hamlet’te Down sendromlu sekiz oyuncu, Shakespeare’in en çok sahnelenen trajedisinin meşhur monoloğuna bambaşka bir boyut kazandırıyor. Önyargılarınızı ve ezberlerinizi bir kenara bırakmanızı isteyen bu uyarlamada oyuncular, ne vicdanlara sesleniyor ne de tozpembe bir eşitlik hayali kuruyor. Bunun yerine izleyiciye bir ayna tutuyorlar; kendi kimliklerini reddetmeden, herkesi de kendi farklılığını onurla sahiplenmeye davet ederek.

Oyunu bu kadar özel kılansa, oyuncuların kendi yaşam deneyimlerinden yola çıkarak Hamlet’in yalnızlığını, direncini ve var olma mücadelesini yeniden yorumlamaları. Onların sahnesinde Hamlet yalnızca bir trajedi kahramanı değil; sorgulayan, direnç gösteren, kendi sesini bulmakta ısrar eden bir insan haline geliyor.

Partnerlik kapsamında hazırlanan reklam filmi, tamamı Down sendromlu sekiz oyuncudan oluşan kadrosuyla sanatın kapsayıcı gücünü güçlü bir şekilde hissettiriyor. İşaret dili ve alt yazı desteğiyle yayınlanan film, tiyatro sahnelerinden ve 18. İstanbul Bienali mekânlarından alınan görüntülerle sanatın herkese dokunabileceğini vurguluyor.

View this post on Instagram

A post shared by Erişilebilir Her Şey – EHŞ (@erisilebilirhersey)

Bienal duraklarında erişilebilir deneyimler

Erişilebilir Sanat Partnerliği yalnızca tiyatro sahnesinde değil, bienal duraklarında da hissediliyor. 18. İstanbul Bienali’nin iki önemli mekânı, Galata Rum Okulu ve Zihni Han, görme farklılığı olan ve sağır bireyler tarafından, Erişilebilir Her Şey danışmanlığında düzenlenen erişilebilir turlarla gezilebiliyor. İşaret dili ve sesli betimleme desteğiyle gerçekleşen bu deneyimler, sanatla temasın ne kadar çok biçimde mümkün olabileceğini gösteriyor.

İKSV ve DenizBank iş birliğiyle başlayan bu hareket, Türkiye’de sanatın erişilebilirliğini güçlendirmeyi amaçlayan uzun soluklu bir yolculuğun ilk adımı. Çünkü sanat, paylaşıldıkça anlam buluyor; herkesin aynı sahnede, aynı cümlede, aynı duyguda buluşabildiği bir dünya yaratmak, bugünün en kıymetli dönüşümlerinden biri. Detaylı bilgi almak için tıklayın.

Kapak Fotoğrafı: IKSV