Resimli kitapların kütüphanemde kapladığı alan oldukça fazla. Bunu yalnızca beş buçuk yaşındaki oğlumla ilişkilendirmeniz hata olur, zaman içinde anlayacaksınız. Özellikle, beğendiğim bir resimli kitap yaratıcısının “külliyatına” sahip olmayı önemsiyorum ve Benji Davies de onlardan biri. Bu yazıda, tamamen kendi yazıp resimlediği kitaplardan bahsedeceğim.

Benji Davies evreninde büyükanne ve büyükbabaların rolü büyük. Mesela Dedemin Adası’nda Sid ve hemen yan evde yaşayan dedesinin yolculuğuna şahit oluyoruz. Çocuk edebiyatında zor konulardan sayılan bir yakının kaybı temasını Davies büyük bir titizlikle çalışmış; dedenin vefatını “çocuğa görelik” ilkesini es geçmeden, çocuk okuru örselemeden aktarmayı başarmış. Tavan arasından güverteye açılan kapı, kulübeyi tamire yardım eden hayvanlar ve adadan gelen mektubun “çocuk gerçekliği” ilkesine hizmet ettiğini de es geçmeyelim.

Aile büyükleri Benji Davies kitaplarında bu kadar yere sahipken, Noa ve ailesinin başlarından geçenlerin anlatıldığı dört kitabı da konuşmalıyız. İlk iki kitapta Noa ve balina dostunu okuyoruz. Üçüncü kitap olan Büyükannem ve Minik Kuş’ta Noa büyükannesini görmeye gidiyor, bir süre onunla kalıyor ve sonunda tatlıya bağlanan tehlikeli bir maceranın ardından daha yakın bir ilişki kuruyorlar.

Bir sonraki kitap olan Balinaların Şarkısı‘nda ise bu defa büyükanne, Noa ile babasını ziyarete geliyor. Bir uyku öncesi hikayesiyle serinin başına, balinalara dönüş yapılıyor (Bu dört kitap içinde favorimdir). Anılar, gündelik yaşamın sadeliğinin büyüsü, ada yaşamı, aile ilişkileri, doğayla iç içelik, dostluk ve vefa… Tüm bu temaları içinde barındırıyor.

Dostluk temasının daha öne çıktığı bir kitap arıyorsanız, önerim Sıkı Dostlar olacak. Bill ve Eto, çok yakın iki arkadaş. Günlerini birlikte türlü oyunlar oynayarak geçirirlerken, Sam’in denkleme dahil oluşuyla bir şeyler değişiyor. Bill’in Sam ile Eto arasında gelişen samimiyeti kıskanması, yalnız hissetmesi ama sonunda her şeyin tatlıya bağlanışını okuyoruz. Bu kitabın değerlerinde arkadaşlık, özen ve çaba temaları bulunuyor.

Bir diğer sıcacık öykü Kar Tanesi. Ben kitabın İngilizce’sini daha çok sevdim. Yanlış anlaşılmasın, çevirmeni Şiirsel Taş ve böyle büyülü bir kitap için daha iyi bir çevirmen düşünemiyorum. Bence Türkçe versiyonda bir parça geri planda kaldığını düşündüğüm kısım, çeviride kaybolması kaçınılmaz olan o kısımdı.

Öyküye gelecek olursak, finalde birleşen iki paralel hikayeden oluşuyor: Kardelen’in Noel heyecanı ve kar tanesi aracılığıyla aktarılan büyüme öyküsü. Benji Davies bizi burada da şaşırtmıyor. Hikaye boyunca Kardelen, yanıbaşında Tonton adlı dedesiyle birlikte.

Tabii kar tanesinin büyüme öyküsü, İricik’le yarışamaz. Renk paletine bayıldığım, dramatik okumaya inanılmaz uygun bir kitap; harika çevrilmiş bir metin. Tehlike ve beraberinde gelen kaygıyla baş etme yolları, farklı büyüme hızları, gerektiğinde “o adım”ı atmak üzerine harika bir anlatı. İllüstrasyonların seviyeyi en çok yükselttiği kitabı bu olabilir. Benji Davies bu kitapta dinamik bir renk paletine başvurmuş. Gerilimli/kasvetli sayfalarda koyu/soluk renkleri tercih ederken, sonlara doğru, örneğin İricik’in sıçramak üzere olduğu sayfada sıcak ve canlı tonların sayfaya sızdığını, o olgunluğunu tamamladıkça bu renklerin baskın hale geldiğini görüyoruz.

Geriye yalnızca resimli kitap kategorisinde özel bir yeri olduğunu düşündüğüm Grotlin kalıyor. Artık klişe bulduğum “Resimli kitaplar/çocuk kitapları herkes içindir,” söylemine başvurmak istemiyorum; bu yazıyı yazmamla zaten tarafımı belli etmiş oluyorum.

Ancak bir standardizasyona ihtiyaç duyduğum bu noktada şunu söylemeliyim: Çoğunlukla okul öncesi yaş grubuna hitap ettiği düşünülen resimli kitap dünyasında ikinci bir korku-gerilim örneğine rastladığımı hatırlamıyorum.

Grotlin, başından sonuna hem gerilimi canlı tutan hem de bunu yaparken “çocuğa görelik” ilkesini gözeterek, muhatabını hemen her sayfada sonun güzel olacağını söyleyerek teskin eden; renk paleti temasıyla kusursuz bir uyum sergileyen, uyaklı yazılmış ve orijinaline bu anlamda da sadık kalınmış bir eser. İricik gibi Grotlin de de dramatik bir okuma yapmak çok keyifli. Minikleriniz için önerilir.

Son olarak, resimli kitap yaratıcılarının bazılarında gördüğümüz ve benim ipuçlarını aramaktan büyük keyif aldığım bir özellik var: Kitaplarında diğer kitaplardan görsel referanslar olmasından bahsediyorum. Aralara gizlenmiş, yalnızca tanıyan gözlere görünen imzalar…

Kar Tanesi kitabında Noel ağacının altındaki bir kar küresinin içinde Noi, Dedemin Adası’nda Sid eve yalnız dönerken Noa’nın balinasının okyanustan çıkan kuyruğu, Sıkı Dostlar’da Eto’nun elindeki kavanozdaki İricik ve Balinaların Şarkısı’nda, bir önceki kitaba konu olan minik kuşun metinde yer almamasına rağmen görsellerde okuyucuya eşlik etmeye devam etmesi gibi.

Benji Davies evreni, ara sıra kaçıp sığınmak için harika bir yer.

Kapak Fotoğrafı: Benji Davies – Pinterest

İlginizi çekebilir: Eylül Aytan’dan Nazlı Çevik Azazi ile: Çocukların Dünyasında Hikâye Anlatıcılığı