İstanbul’un her biri birer mimari başyapıt olan tarihi okul binalarını sıralarken, bir yandan da bu okullarda bizi eğiten öğretmenlerimizin Öğretmenler Günü’nü kutluyoruz!

Tarihi Yarımada’dan Beyoğlu’na, Boğaz sırtlarından Üsküdar’a kadar İstanbul’un dört bir yanı en az 100 yıllık tarihe sahip okullarla dolu. Bunların bir kısmı devlete ait okullar, bazıları ise yabancı dilde eğitim veren özel okullar… Saint Michel, Sainte Pulchérie, Saint Joseph, Notre Dame de Sion, Deutsche Schule Istanbul, Sankt Georg Avusturya Lisesi, İtalyan Lisesi, Galileo Galilei İtalyan Lisesi, Üsküdar Amerikan Lisesi, Kabataş Erkek Lisesi, Cağaloğlu Anadolu Lisesi, Kadıköy Anadolu Lisesi, Beşiktaş Anadolu Lisesi gibi uzayıp giden bir listeden, tarihi, mimari özellikleri ve hikâyeleriyle öne çıkan 6 liseyi seçtik:

 

Galatasaray Lisesi

Lycée de Galatasaray ya da Mekteb-i Sultânî isimleriyle de bilinen, Fransızca eğitim veren Galatasaray Lisesi, yalnızca Türkiye’nin en eski eğitim kurumlarından biri değil, aynı zamanda Türkiye’nin ilk laik okulu. Mekteb-i Sultânî’nin kuruluşu 1868 olsa da, okulun tarihçesi 1481 yılına uzanıyor. Rivayete göre Sultan II. Bayezid, Galata sırtlarında ava çıktığı bir gün, soluklanmak için burada gül bahçeleri ve bostanları bulunan Gül Baba’ya konuk oluyor. Sultana iki gül koparıp armağan eden Gül Baba, bir isteği olup olmadığı sorulduğunda “Keşke bu ağaçların, yeşilliğin arasında bir irfan yuvası okul olsaydı da, ben de bu okulda görevli bulunsaydım.” cevabını veriyor. (Yine rivayete göre güllerin birinin sarı, birinin kırmızı renkli olması, hikâyeyi daha da ilginçleştiriyor.) Sultanın fermanı ile hemen Galata Sarayı Enderunu adıyla bir okul binası inşa ediliyor. Yıllar sonra Sultan Abdülaziz, Avrupa seyahatlerinde gördüğü laik okul sistemini adını değiştirdiği Galatasaray Mekteb-i Sultanisi’nde uygulamaya karar veriyor. Galatasaray Lisesi binası hakkındaki bir diğer güzel detay, U biçimli binanın merkezinde, çatıda yer alan Meyer markalı dairesel kadranlı, elektronik mekanizmalı ve halen çalışan saat…

 

İstanbul Erkek Lisesi

1884 yılında tarihi yarımadadaki Cağaloğlu semtinde Numune-i Terakki Mektebi adıyla kurulan, 1923’te İstanbul Erkek Lisesi, 1982’de İstanbul Lisesi adını alan bu okulda Türk ve Alman eğitim sistemlerinin müfredatlarının birleşiminden oluşan bir eğitim veriliyor. Okulun bugünkü ana binası İstanbul’a sayısız görkemli eser vermiş mimar Alexandre Vallaury imzalı. Bu bina 1897 yılında Düyun-u Umumiye binası olarak inşa edilmiş. Cephesi, kemerleri, saçakları, Osmanlı süslemeleriyle Türkiye mimarlık tarihi açısından büyük önem taşıyan bina, Ulusal Mimarlık dönemine geçişi sağlayan örneklerden biri olarak kabul ediliyor.

 

Robert Kolej

1863’te kurulan Robert Kolej, ABD sınırları dışındaki en eski Amerikan eğitim kurumu. Robert Kolej, New York’lu Christopher Robert’ın, yani zamanında Ahmet Tevfik Paşa’ya ait Boğaz manzaraları dev araziyi satın alan yatırımcının adını taşıyor. Okulun ilk binası bu arazideki eski bir ahşap bina olmuş, ardından kuruma ait yeni binalar Üsküdar’a ve Arnavutköy’e yapılmış. Robert Kolej’in Bebek kampüsündeki binalar bugünkü Boğaziçi Üniversitesi’nin tohumları olarak biliniyor çünkü Robert Kolej’in ilk binaları Boğaziçi Üniversitesi’nin kurulması şartıyla devlete bağışlanmış. Boğaziçi Üniversitesi’ne devredilen binalar dışında şu an kampüs içerisindeki en eski bina 1911-1914 yılları arasında inşa edilen Gould Hall olsa da, okulun Woods Hall, Mitchell Hall, Sage Hall, Bingham Hall gibi binalarının tümü tarihi ve mimari değere sahip. (Yukarıdaki fotoğrafta, şu an Boğaziçi Üniversitesi sınırları içerisinde yer alan Anderson Hall görülüyor.)

 

Saint Benoît Fransız Lisesi

Fransızca adı Lycée Français Privé Saint-Benoît olan Özel Saint Benoît Fransız Lisesi, İstanbul’un en köklü Latin-Katolik kurumlarından biri olarak Karaköy’de yer alıyor. Galata çevresi henüz Cenevizlerin himayesindeyken, yani 14. yüzyılda Cenovalılar tarafından kurulan bir manastır okulun temelini oluştururken, Saint Benoît Lisesi’nin resmi kuruluş tarihi 1783. Bugünkü binanın 14. yüzyıldan kalan tek parçası ise girişte yer alani, 1362’de Bizans mimarisiyle inşa edilen çan kulesi. 1875-1880 yılları arasında inşa edilen bugünkü bina, Saint-Benoît mezunu olan ve Paris’te mimarlık eğitimi gören Alphonse Cingria.

Vefa Lisesi

Adını bozasıyla meşhur, tarihi yarımadadaki Vefa semtinden alan Vefa Lisesi, ülkemizin en köklü liselerinden biri ve ana dille öğretim yapılan ilk sivil lise olma özelliği taşıyor. 1872 yılında eğitime başlayan lisenin tarihi binası, adını taşıdığı sadrazamdan 1881 yılında Maarif Nezareti tarafından satın alınan Mütercim Rüştü Paşa Konağı. Bugün bu bina dışında 3 binaya daha yayılan büyük bir okul olan Vefa Lisesi’nin tarihi köşkünde halen 8 derslik, müzik odası, kütüphane ve sinevizyon salonu gibi alanlar yer alıyor. Vefa Lisesi’nin 1938 yılında tamamlanan ve Vefa Lisesi Kız Öğrenci Pansiyonu olarak kullanılan bir diğer tarihi binası ise Mimar Kemalettin’in imzasını taşıyor.

 

Çamlıca Kız Anadolu Lisesi

Çamlıca Kız Anadolu Lisesi binasının tek ilgi çekici özelliği tarihi ya da mimari özellikleri değil. Yeşilçam’ın en sevilen serilerinden, Ertem Eğilmez imzalı Hababam Sınıfı filmlerinin çekildiği lise olarak tanıyacağınız bu bina. Tarihi II. Meşrutiyet dönemine dayanan okul, 1913 yılında Çamlıca İnas Sultaniyesi olarak, Ahmet Ratip Paşa Köşkü’nde kapılarını açmış. Köşk, Mimar Kemaleddin Bey tarafından yazlık köşk olarak inşa edilmiş, ardından köşkün sahibi ve Hicaz valisi Ahmet Ratip Paşa tarafından okula dönüştürülmüş. 54 odalı ve dört katlı bina açıldığında Almanya’dan getirilen eğitmenlere görev verilmiş. Çamlıca Kız Anadolu Lisesi, 2008 yılından beri eğitim-öğretime bu tarihi köşkte değil modern bir okul binasında devam ediyor.

 

İstanbul’un tarihi ve mimari güzelliklerini theMagger’da keşfetmek için bu listelere tıklayın: Beyoğlu’nun Tarihi Pasajları | İstanbul’un Tarihi Apartmanları | İstanbul Hakkında 10 Kitap

SİZ NE DÜŞÜNÜYORSUNUZ? YORUM YAZIN

MAGGER NEWSLETTER'A ÜYE OLUN

x

Newsletter'a üye olmadınız mı?