Die My Love (Türkiye’deki adıyla Geber Aşkım), bir roman uyarlaması. Ancak film daha ilk anlardan itibaren şunu hissettiriyor: Bu hikâye, karakterle seyirci arasında kurulması gereken en temel bağı kurmakta isteksiz. Grace’in zihnine girmemize izin verilmiyor; onunla birlikte düşünmek yerine, onu uzaktan izlemek zorunda kalıyoruz. Bu da, böylesine karmaşık ve katmanlı bir karakter söz konusuyken, filmin en büyük handikabına dönüşüyor. Kitabı okumamış biri olarak bile bu eksikliği hissetmek mümkün.

Grace karakterini yalnızca “lohusalık depresyonu yaşayan bir kadın” olarak okumak, filmi de karakteri de fazlasıyla sadeleştirmek anlamına geliyor. Film daha derin bir yere işaret ediyor ama o derinliğe inmeyi tam anlamıyla göze alamıyor.

Aslında Die My Love şunu ima ediyor: Ortada yeni başlamış bir kırılma yok. Bu bir anlık çöküş değil; yıllardır bastırılan, üstü örtülen, görmezden gelinen bir şeyin artık saklanamaz hâle gelmesi. Annelik bu çatlağı yaratmıyor, sadece görünür kılıyor. Grace’in meselesi bugüne ait değil; geçmişten taşınan, köklenmiş, çözülmemiş bir iç sıkıntısı bu.

Çocukluktan gelen problemler, duygusal adaptasyon güçlükleri, kendine ve çevresine yabancılaşma… Grace’in profesyonel psikolojik destek alması gereken bir karakter olduğu çok açık. Ancak filmin asıl altını çizdiği şey şu: Grace çok yalnız. Ve bu yalnızlık, yaşadığı her duyguyu katlanarak ağırlaştırıyor.

Grace’i borderline kişilik bozukluğu ekseninde okumak da mümkün. Film bu tanıyı açıkça telaffuz etmiyor; fakat yoğun duygusal dalgalanmalar, hızlı bağlanmalar ve ani kopuşlar, kırılgan algı yapısı ve sürekli bir boşluk hissi bu ihtimali fazlasıyla güçlendiriyor. Grace’in problemi yalnızca depresyon değil; duygularını düzenleyememesi, ilişkiler içinde savrulması ve kimliğini sabit bir yerde tutamaması. Annelik bu tabloya eklenen bir katman, tablonun kendisi değil. Bu yüzden Grace’i “lohusa depresyonu” etiketiyle açıklamak, yaşadığı zihinsel karmaşayı ciddi biçimde küçültmek oluyor.

Grace yaşamak istiyor. Buna niyeti var. Ama ne kadarını tolere etmesi gerektiğini, nerede durması gerektiğini, ne zaman yardım istemesi gerektiğini bilmiyor. Film bu sorulara cevap vermiyor. Çünkü Grace’in de bu sorulara dair bir fikri yok.

Görsel dil: huzursuz bir güzellik

Filmin teknik anlamda en güçlü taraflarından biri görsel dili. Kamera, Grace’in ruh hâline birebir yaslanan bir estetik kuruyor. Dar kadrajlar, uzun planlar ve zaman zaman rahatsız edici yakın çekimler, seyirciyi karakterden uzak tutmak yerine bilinçli olarak onun içine doğru çekiyor. Işık kullanımı steril olmaktan özellikle kaçınıyor; ev içleri bile güvenli ya da sıcak değil, neredeyse klostrofobik. Doğa görüntüleri ise bir kaçış alanı sunmak yerine Grace’in içsel yalnızlığını daha da belirginleştiriyor. Film görsel olarak “güzel” olmaktan çok, rahatsız edici derecede doğru olmayı seçiyor.

Senaryo: incelikli ama yönsüz

Senaryo tarafında ise belirgin bir ikilik var. Metnin kendi içinde ciddi bir incelik taşıdığı açık. Diyaloglar büyük laflar etmiyor, açıklama yapma ihtiyacı hissetmiyor; çoğu şey ima üzerinden ilerliyor. Grace’i yargılamayan, onu bir “vaka”ya indirgemeyen bu yaklaşım son derece kıymetli. Ancak bu incelik, net bir dramatik omurgayla desteklenmediği için zaman zaman dağınıklığa dönüşüyor. Güçlü sahneler var, etkileyici anlar var ama bütünlüklü bir yön duygusu eksik kalıyor.

Oyunculuklar: tek performansla ayakta duran bir film

Jennifer Lawrence’ın performansı filmin açık ara lokomotifi. Oyunculuğu kontrollü bir çözülme hâli üzerine kurulu; hiçbir anı abartılı değil ama neredeyse her an huzursuz edici. Beden dili, bakışları, ani duygu geçişleri Grace’in içsel dağınıklığını son derece inandırıcı kılıyor. Bu performans, izleyicinin karakterden tamamen kopmasını engelleyen en güçlü unsur.

Robert Pattinson ise bilinçli olarak geri planda bırakılmış bir karakterle karşımızda. Oyuncu küçük jestler ve sessizliklerle var olmaya çalışıyor, ancak senaryo ona derinleşebileceği geniş bir alan tanımıyor. Buna rağmen iki oyuncu arasındaki dengesizlik bile filmin ruhuna hizmet ediyor; Grace’in yalnızlığını ve tek başınalığını daha da görünür kılıyor.

Festivaller, ödüller ve film nerede duruyor?

Die My Love, prömiyerini yaptığı festivallerde özellikle Jennifer Lawrence’ın performansı ve filmin cesur tonu üzerinden konuşuldu. Büyük ödülleri süpüren bir film olmaktan çok, eleştirmenleri ikiye bölen ve üzerine tartışılan işler arasında yer aldı. Lawrence’ın oyunculuğu çeşitli festivallerde adaylıklar ve özel övgüler aldı; bu da filmin anlatısal sorunlarına rağmen ciddiye alındığını gösteriyor. Film, “sev ya da mesafeli dur” kategorisinde konumlanıyor ve bu da riskli anlatı tercihlerinin doğal bir sonucu.

Kaçıp giden ihtimaller

Sonuç olarak Die My Love, sanki zihinsel olarak zorlanan, yalnız kalan, görülmeyen kadınlara ithaf edilmek istenmiş bir film gibi duruyor. Ancak bir yerde yolunu kaybediyor. Daha melankolik olabilirdi, daha cesurca komik olabilirdi ya da gerçekten güçlü bir psikolojik gerilim olarak konumlanabilirdi. Şu hâliyle izleyiciden çok şey isteyen, karşılığında ise çok az şey sunan zor bir deneyim olarak kalıyor.

Yine de Grace’in zihninde geçirdiğimiz o rahatsız edici zaman kolay kolay silinmiyor.
Ve evet…
Aman lohusa kadınlarımıza ilgi gösterelim.
Gerçekten.

Kapak Fotoğrafı: The New Yorker

İlginizi çekebilir: Eralp Alper’den The Plague: Erkek Çocukları ve Veba Alegorisi