Sanat yaşamında 60 yılı geride bırakan usta ressam Mustafa Ata’nın, Şile’deki yaşam ve üretim mekânı olan Anıt Atölye’de açılan “Askıda / Suspended” başlıklı koleksiyon sergisi izleyicilerle buluşmaya devam ediyor. 5 Ocak 2026 tarihine kadar görülebilecek olan sergi, kendisini fırçanın buyruğuna ve boşluğun özgürlüğüne adamış usta ressamın yaşamına ve 60 yıla yaklaşan sanat yolculuğuna bir saygı duruşu niteliği taşıyor. Sergide, sanatçının farklı dönemlerinden ve özellikle son dönem görülmemiş eserleri, değerli koleksiyonerlerinin katkılarıyla Gönül Karakan Ata küratörlüğünde bir araya geliyor. Gönül Karakan Ata sergi üzerine sorularımı cevapladı ve bir sanatçının yolculuğuna dair ipuçlarını bizlerle paylaştı. Keyifli okumalar.

Mustafa Ata’nın 60 yıla yaklaşan bir sanat kariyeri var. Kendi içinde ve sanat dünyasında önemli duraklardan geçerek insanlarla buluşmuş uzun bir yolculuk bu. Mustafa Ata’yı sizden dinlemek isterim. Sanat dünyası ve sizin sanatla kurduğunuz ilişki açısından baktığınızda Mustafa Ata’nın sanatına dair neler söylersiniz?

Bir toplumun bir sanatçıya onay vermesi çok uzun soluklu bir yaşamın sonucu. Gerçek anlamda o kabulü hak edişin ne kadar zor ne kadar büyük bedel istediğini bir sanatçı ile yaşarken gördüm. Hem çok gurur verici hem çok acımasız bir varoluş kanımca. Ben zaten kişisel olarak insanın gerçek anlamda içinde hissettiği bir şeyi yine gerçek anlamda o hissin varlığı ile dışa aktarabileceğine yani diyalektiğe inanmış birisiyim. Acısız bir öneri yoktur ki hayatta içinde varoluşun güzelliği olmasın. İyi olan, kabul görmüş olan her şey çok iyi hissedilerek yapılandır. Tüm bu anlattıklarımın toplamıdır Mustafa Ata. Çok çalışan, çok düşünen, çok yorulan ve hiç vazgeçmeyen sanata âşık bir usta. Ancak böyle olunca iyi olunuyor işte. Gerisini tarih yazar. 

Mustafa Ata’nın farklı dönemlerden, özellikle son dönem görülmemiş eserleri değerli koleksiyonerlerin de katkılarıyla küratörlüğünüzde bir araya geldi. Serginin hazırlık aşaması nasıl geçti? Başlangıç noktasından izleyicisine ulaştığı güne kadar süreç sizin açınızdan nasıldı?

Kolay olmadı. Bu işler hep süreç meselesi. Eserlerin bir araya getirilmesi, bir dönemin vurgulanması arzusu ve tabii ki bir ikna dönemi, bunların hepsi süreç istiyor. Zaten sponsorsuz bir sergi ve tüm yük o anlamda da bana kalınca sarsılmadım desem yalan olur. Ama sağlıkla yavaş yavaş her şey yoluna girdi. İnanılmaz bir deneyimdi. Sergimin açıldığı günün sabahı bile çok erken kalkıp bahçede bir şeylerle uğraştım. Ama aslolan sonuçtur. Sergiyi 900 kişi gezdi. Uzak olduğunu düşünürsek mekânın büyük başarıdır bu sonuç sanatçısı için. 

 “Askıda / Suspended” isminin nasıl ortaya çıktığını sormak isterim. Bu isim sergide yer alan eserlerin dünyası ve izleyicinin eserlere yaklaşımı için ne ifade ediyor?

‘Askıda’, Mustafa beyin son dönem eserler için kullandığı bir kavramdı. Bu ismi kendisi koydu. Günümüz insanını ve bugünün yabancılaşmış bireyini çok iyi tanımlayan bir kavram. Biz burada yaşadığımız mekânda hepimiz, ben Mustafa bizimle birlikte var olan patili dostlarımız hepimiz ‘askıda’yız. Bu yaşam tam anlamıyla gelenlere büyük bir mesaj verdi. Sanat da bunun en derin bahanesi oldu.

Sergilerde yer alan eserler sanatçıların dünya ile kurduğu ilişkilerin izini sürebileceğimiz nesneler haline dönüşüyor. Bu sergide yer alan eserler sanatçının dünyasına ve dünyayla kurduğu ilişkiye dair neler söylüyor sizce?

Mustafa Ata öncelikle içinde bulunduğu toplumun nabzını çok iyi tahlil etmiş bir sanatçı. O yüzden her dönem doğru okunmuş ve sürekliliği kabul görmüş bir yapı. Ve sanatı çok doğru anlamış, doğru okumuş ve o bilgi üzerinden mesajını çok kişiselleştirmiş bir üslupçu ressam. Dışavurumun jestle pekişmiş an’ı, bugünün sanatsal diline ustaca hamlelerle yükseltebilmiş bir sanatçı. O kolay resim yapan birisi değil. Bugün geldiği noktada izleyiciler en soyut resmini bile çok doğru okudular. Bu bir başarıdır ve çok zor bir iştir bu ülke için.

Şile’deki yaşam ve üretim mekânı Anıt Atölye, Mustafa Ata’nın sanatla iç içe geçen yaşamını deneyimleme olanağı sunan bir yer. Serginin bu mekânla birlikte var olması hem sanatçı, hem eserlerin dünyası, hem de deneyimleyen için eminim çok fazla şey ifade ediyordur. Bu açıdan baktığınızda mekânla iç içe geçen bu sergi izleyicisi için nasıl bir deneyim vaat ediyor?

Anıt Atölye bir yaşam enstalasyonu. İlmek ilmek örülmüş emeğin sembolü adeta. Bahçesinde resim yaparken kullandığı fırçasının altmış kat büyütülmüş fırça heykeli “ben emeğim” diye bağırıyor. Gelenler önünde fotoğraf çektirirken duygulanıyorlar. O kadar samimi ve o kadar içten ki… Mustafa’nın resimleri gibi. Sanatçının atölyesi, yaşam alanı ve  mabedidir. O savaş alanını görmek ister herkes. Aslında bilirler ki bu savaşın sonu her kese ve tüm dünya insanına barışı önerir. İzleyici bu karşıtlığı görmek ister, deneyimler ve sanatçının tuvalde bitti kararını verip imzaladığı tuvalin veya ne üretiyorsa o üretim biçiminin onayına varana kadar verdiği kavganın barış noktasına erişmesinin mutluluğunu sunar en sonunda. Bu deneyim varoluşsal, ölümle yaşam arasındaki zaman olarak nitelenen belleğin hafızadaki rolünü onaylar. Sanatın varlıkla yokluk arasındaki içsel deneyimini yaşarlar. Büyülüdür o sancı, sanatçıya ait olan ve gerçekte hiç tanığı olmadığınız o sancı… Hayatın deneyimlenmeyen en zor yeridir sanat sıradan biri için. O zaman, hakkıdır da bir sanatçının anıtsal da olsa o dokunulmaz görünen yanına sokulmak. Çünkü sanatçı bu zorlu yolculuğu eninde sonunda o izleyici için yapar. Mustafa Ata’nın sessizce üreten ama bir o kadar da paylaşımcı yapısına çok uygun bir sergi oldu bu anlamda ‘Askıda’ sergisi.

Kapak Fotoğrafı: Mustafa Ata

İlginizi çekebilir: Ece Büyükçolpan’dan Devrim Erbil ve Renk Erbil ile Sohbet