Bin yıllardır farklı medeniyetlere ev sahipliği yapmış, kültürel çeşitlilik anlamında dünyanın en zengin bölgelerinden biri olan ve fakat yüzyıllardır politik, etnik ve dini çatışmaların yükünü taşıyan Ortadoğu sineması anlamında da çok zengin bir bölge. İsrail’den İran’a, Mısır’dan Lübnan’a birçok ülke sineması, Ortadoğu sineması ve sanatını daha yukarılara taşıyan başarılı yapımlara imza atıyor her yıl.

– Bu yazı Eylül 2018’de güncellenmiştir. –

ortadoğu sineması - omar

En İyi Yabancı Dilde film dalında Oscar adayı Filistin filmi Omar (2013)

İşte farklı ülke sinemalarından ödüllü ve çok konuşulan, izlemeniz gereken 15 filmle Ortadoğu sineması listemiz:

 

Ortadoğu Sineması ve En İyileri

L’insulte / The Insult | Lübnan, 2017

Orta Doğu’nun hatta dünyanın politik dengelerinin bir özeti niteliğinde L’insulte. Lübnanlı Hristiyan Tony ve Filistinli inşaat ustası Yaser’in bir hakaretle başlayan sürtüşmesinin milli bir krize dönüşmesini anlatan film, siyasetten yargıya devleti ve toplumu birçok açıdan eleştiriyordu. Filmin başrol oyuncusu Kamel El Basha, Venedik’te En İyi Erkek Oyuncu ödülünü kazanırken, film Lübnan’a ilk Oscar adaylığını getirmişti.

IMDb Puanı: 7.7/10

 

Forushande / The Salesman | İran, 2016

Jodaeiye Nader az Simin ve Forushande ile İran’a iki Oscar ödülü kazandıran yönetmen Asghar Farhadi, bu filminde Fransa’da Fransızca çektiği Le passé‘nin ardından ülkesine geri dönmüştü. Tiyatrocu bir çiftin uğradıkları saldırının ardından farklı tepkiler verişini izlediğimiz filmde her zamanki gibi güçlü performanslar ve sürükleyici bir senaryo, yani Farhadi sinemasının olmazsa olmazları vardı.

IMDb Puanı: 7.8/10

 

Eshtebak / The Clash | Mısır, 2016

Cannes Film Festivali’nin Belirli Bir Bakış bölümünün açılış filmi olan Eshtebak, tamamı bir polis kamyoneti içerisinde geçen bir gerilim. 2013 Mısır Askeri Darbesi sırasında, gözaltına alınan ve çatışmalar nedeniyle kamyonette mahsur kalan karşıt görüşlü bir grup insanın arasındaki gerilimi sürükleyici bir şekilde anlatan film objektifliğini korumasıyla da dikkat çekiyor. Karşıt görüşlü insanlar, askeri darbe, polis şiddeti ve gözaltı kamyonetleriyle film yalnızca bir Orta Doğu ülkesinde yaşadığımız için değil, gittikçe karmaşıklaşan bir dünya düzeninde yaşadığımız için tanıdık gelecek.

IMDb Puanı: 7.6/10

 

Omar | Filistin, 2013

Omar, Filistin’e En İyi Yabancı Film dalındaki ikinci Oscar adaylığını getirmişti. Filistinli üç gencin birlikte kurdukları bir pusu sonrasında aralarına giren İsrail istihbaratı, hapishane ve bir gönül meselesi sonucu bozulan dostluklarını anlatan film, Asghar Farhadi hikayelerini hatırlatan bol entrikalı ve sürprizli hikaye kurgusuyla dikkat çekiyor. Adam Bakri’nin başrolde yer aldığı filmin yönetmen koltuğunda ise Hany Abu-Assad oturuyor.

IMDb Puanı: 7.5/10

Al Midan / The Square | Mısır, 2013

Jehane Noujaim, belgesel filmi “Al midan”da, son yılların Ortadoğu sosyal ve politik dinamikleri açısından en önemli mekanlardan birine, Kahire’deki Tahrir Meydanı’na çeviriyor kamerasını. Hayatlarını tehlikeye atarak özgürlükleri için seslerini çıkaran, savaşan halkın öyküsünü anlatan film, yalnızca geçtiğimiz yılın en iyi belgesellerinden biri değil, en iyi filmlerinden biri de olmayı başarmıştı. “Al Midan”, halen Başka Sinema salonlarında gösterimde.

IMDb Puanı: 8.3/10

 

Wadjda | Suudi Arabistan, 2012

Suudi Arabistanlı ilk kadın yönetmen olan Haifaa Al-Mansour, taşıdığı bu ünvan nedeniyle Ortadoğu sineması için en önemli figürlerinden biri oldu. Sahip olmak istediği bisikleti alacak parayı kazanmak için Kur’an okuma yarışmasına katılan bi kız çocuğunun gözünden anlatılan film, Suudi Arabistan’da kadına bakış ve kadının toplumdaki yerine dair birçok şey söylüyor.

IMDb Puanı: 7.7/10

İlginizi çekebilir: Ortadoğu Filmleri ve 10 Direniş Hikayesi

 

Jodaeiye Nader az Simin / A Separation | İran, 2011

Günümüz İran sinemasının en önemli yönetmenlerinden Asghar Farhadi’nin Oscar ödüllü filmi, Tahranlı modern bir İranlı çiftin ayrılık hikayesini anlatıyor. Kızına daha iyi bir gelecek sunabilmek için Avrupa’ya gitmek isteyen bir kadın ve hasta babasını bırakamayacağı için buna karşı çıkan bir adamın boşanmaları çiftin dışında gelişen birçok terslik nedeniyle pek de kolay olmuyor. Film, zekice yazılmış ve kurgulanmış hikayesi ile kendine hayran bırakıyor. “Darbareye Elly” (About Elly | Elly Hakkında) ve “Le passé” (The Past | Geçmiş) filmleriyle de tanıdığımız Asghar Farhadi, 33. İstanbul Film Festivali kapsamında İstanbul’a konuk olmuştu.

IMDb Puanı: 8.5/10

 

Hearat Shulayim / Footnote | İsrail, 2011

Ortadoğu sineması açısından oldukça verimli bir yıl olan 2011′in bir diğer önemli yapımı, Joseph Cedar’ın “Heart Shulayim”i idi. Akademisyen bir baba-oğul, Eliezer ve Uriel Shkolnik’in akademik rekabet dolu yaşamını ve bu rekabetin aile ilişkilerini nasıl etkilediğini izlediğimiz film, 2011 yılının En İyi Yabancı Film dalındaki Oscar adaylarındandı.

IMDb Puanı: 7.1/10

 

Et maintenant, on va ou? / Where Do We Go Now? |  Lübnan, 2011

Ortadoğulu kadınlara dair en güzel ve en renkli filmlere imza atan Lübnanlı yönetmen, senarist ve oyuncu Nadine Labaki, 2007 yapımı “Sukkar banat”in (Caramel | Karamel) ardından bir kez daha kadınlara dair, yarı-müzikal bir film ile karşımıza çıkmıştı 2011′de. Cannes ve Toronto Film Festivalleri’ndeki gösterimlerinin ardından yılın en sıcak ve seyirci tarafından en çok sevilen filmlerinden olan “Et maintenant, on va où?”, hem Hristiyan hem de Müslüman ailelerin yaşadığı bir Lübnan kasabasında dini ve politik gerilimin yükseldiği bir dönemde barışın kadınların çabalarıyla nasıl korunduğunu anlatıyor.

IMDb Puanı: 7.5/10

 

In Film Nist / This Is Not a Film | İran, 2011

Ev hapsine mahkum edilerek film yapması yasaklanan, özgürlüğü ve sanatı engellenen İranlı yönetmen Jafar Panahi’nin bir gününü ve sinema tutkusunu konu alan bu belgesel, illegal yollarla ülke dışına çıkarılmış ve gösterimi tüm dünyada yapılabilmişti. Filmin yönetmenliğini Panahi ile Mojtaba Mirtahmasb paylaşıyor.

IMDb Puanı: 7.6/10

 

Microphone | Mısır, 2010

Mısır yapımı Microphone, annesinin cenazesi için ABD’den Mısır’daki, İskenderiye’deki evine dönen Khaled’i merkezine alıyordu. Gençlik, şehir yaşamı ve eve dönüşü başarılı bir şekilde irdeleyen filmde modern bir gencin yaşlı ve muhafazakar şehirle olan çatışması yansıtılıyordu. Film, ülkemizde de çok sevilmiş, 30. İstanbul film Festivali’nin büyük ödülü Altın Lale’nin sahibi olmuştu.

IMDb Puanı: 7.3/10

İlginizi çekebilir: Altın Lale Ödüllü Filmler

 

Vals im Bashir/ Waltz with Bashir | İsrail, 2008

Hem bir animasyon hem de bir belgesel olan “Vals im Bashir”, İsrailli yönetmen Ari Folman’ın 1982′deki Lübnan işgalinde bulunmuş askerlerin anılarını dinlediği ve bunları animasyona başvurarak yeniden canlandırdığı başarılı bir yapım. Film İsrail’e En İyi Yabancı Dil dalında Oscar adaylığı ve Altın Küre ödülü kazandırmıştı.

IMDb Puanı: 8.0/10

 

Persepolis | Fransa, 2007

Fransız yapımı olsa da İranlı çizer ve yönetmen Marjane Satrapi’nin çizgi romanından uyarlanan ve Satrapi’nin İran yakın tarihi ve İslami rejimin ülkeye hükmedişine dair anılarını anlatan bir animasyon “Persepolis”. Türkiye’nin içinde bulunduğu sosyal ve politik duruma da referans olabilecek bu filmi Marjane Satrapi, daha sonraki filmlerinde olduğu gibi Vincent Paronnaud ile birlikte yönetmişti. Film, En İyi Yabancı Film dalında olmasa da, En İyi Animasyon dalında Oscar’a aday gösterilmişti.

IMDb Puanı: 8.0/10

İlginizi çekebilir: Animasyonun Yaşı Yok! Avrupa Sinemasından İzlemeniz Gereken 10 Animasyon

 

Bikur Ha-tizmoret / The Band’s Visit  | İsrail, 2007

Bir Arap kültür merkezinin açılışı için İsrail’e yolculuk eden Mısırlı bir polis bandosunun yanlış kasabada sonuçlanan talihsiz yolculuğu, farklı dil ve kültürler arasında kaybolan, fakat sonra bir şekilde anlaşmayı başlayan Ortadoğu insanına dair sıcak ve mizah dolu bir film. İbranice, Arapça ve İngilizce’nin birbirine karıştığı “Bikur Ha-Tizmoret”e çok güleceksiniz. Filmin de uyarlandığı kitabın, bugünlerde sahnede olan, En İyi Müzikal dahil 10 Tony ödüllü “Band’s Visit” adlı bir Broadway müzikaline uyarlandığını da hatırlatalım.

IMDb Puanı: 7.6/10

 

Paradise Now | Filistin, 2005

“Omar”ın da yönetmeni olan Hany Abu-Assad’ın Oscar adayı ve Altın Küre ödüllü “Paradise Now” filmi, Filistin sinemasının uluslararası bilinirlik kazanmasına neden olan filmlerden biri. İntihar bombacısı olmak için seçilen iki çocukluk arkadaşının dramında başrolleri Ali Suliman ve Kais Nashif paylaşıyor.

IMDb Puanı: 7.5/10

İlginizi çekebilir: “Dünyanın En Kötü Manzaralı Odası” Banksy’nin Otelinde

Hazırlayan: Emre Eminoğlu

SİZ NE DÜŞÜNÜYORSUNUZ? YORUM YAZIN

x

Newsletter'a üye olmadınız mı?