Bir süredir kariyerle ilgili bildiğimiz cümleler eskisi kadar ikna edici gelmiyor. “Biraz daha dayan”, “bir üst pozisyon gelsin”, “sonrası rahat” gibi vaatler, birçok kişi için anlamını yitirmiş durumda. Özellikle Z kuşağıyla birlikte yükselen yeni bir sessizlik var. Bu sessizlik, çalışmak istememekten değil; nasıl bir hayatın içinde çalışmak istediğini sorgulamaktan besleniyor.

Kariyer Minimalizmi Nedir?

Daha az unvan, daha çok hayat… Uzun yıllar boyunca “başarılı kariyer” denildiğinde akla hep aynı imgeler geldi: Yükselen unvanlar, kalabalık ekipler, uzun mesai saatleri ve sürekli daha fazlası arzusu. Ancak son yıllarda bu anlayış değişiyor. İşte bu kırılma noktasında ‘kariyer minimalizmi’ kavramı ortaya çıkıyor. Forbes Türkiye’nin de işaret ettiği gibi kariyer minimalizmi yalnızca Z kuşağının bir “isteksizliği” değil; aksine tüm kuşaklara yayılan yeni bir bilinç hali.

Kariyer minimalizmi, daha az çalışmak değil; daha az tüketen, daha az yoran ve daha anlamlı bir çalışma biçimi arayışını temsil ediyor. Bu yaklaşımda; unvanlar eskisi kadar çekici değil,  kurumsal merdiven artık tek hedef değil, “Yönetici olmak” bir zorunluluk sayılmıyor hatta eskisi kadar cazip gelmiyor. Çalışma hayatı başarı, maaş ve statüden ibaret görülmüyor. Onun yerine şu sorular öne çıkıyor:

• Bu iş bana nasıl bir hayat bırakıyor?
• Günün sonunda hâlâ kendim miyim?
• Enerjimi gerçekten neye harcıyorum? 

Yakın tarihli araştırmalar, Z kuşağının büyük bir bölümünün maaş ve unvan söz konusu olmasa yönetici olmak istemediğini söylüyor. Bu durum çoğu zaman yanlış yorumlanıyor: “Tembeller”, “çabuk vazgeçiyorlar”, “sorumluluk almıyorlar”… Oysa tablo daha derin. Z kuşağı maalesef tükenmişliği çok erken tanıdı. Güvencesizliği normalleştirmedi ve belki de en önemlisi kontrolün işverende değil, yaşamın kendisinde olması gerektiğini fark etti. Bu yüzden işi bir kimlik, bir statü ya da bir hayatın tamamı olarak değil, yaşamak için gerekli olan araçlardan biri olarak konumlandırıyor.

Tüm kuşaklara bu anlayışın yayılmasının sebebi ne? Asıl kırılma noktası şu; kariyer minimalizmi artık yalnızca gençlerin değil pandemi sonrası dönemde, orta yaş profesyoneller, uzun yıllar kurumsal hayatta çalışmış yöneticiler, “başarmış ama mutlu olmamış” insanlar olmak üzere büyük bir çoğunluk şu gerçekle yüzleşti; her şey var ama zaman yok. Ünvan var ama huzur yok. Bu yüzden daha küçük ekipler, daha esnek çalışma modelleri,  freelance çalışmak, proje bazlı danışmanlık, yarı zamanlı işler, yan projeler ve hatta yaratıcı alanlar hiç olmadığı kadar değer kazandı.

Kariyer minimalizmi bir vazgeçiş mi? Hayır. Bu bir vazgeçiş değil, yeniden tanımlama. Kariyer minimalizmi şunu söylüyor; Hayatımı dolduran iş değil, işimi yapabileceğim bir hayat istiyorum. Daha az hırs değil tam tersine daha bilinçli hırs. Daha az başarı değil üzün vadede daha sürdürülebilir başarı.

Peki yeni lüks ne? Bugünün gerçek kariyer lüksleri:

• Zamanını yönetebilmek
• Enerjini vereceğin alanı seçebilmek
• “Hayır” diyebilmek
• İşten çıkınca bilgisayarla birlikte zihnini de kapatabilmek
• Kendini sadece işinle tanımlamamak

Kariyer minimalizmi, tam da bu noktada bir trend olmaktan çıkıp bir yaşam felsefesine dönüşüyor.

Kapak Fotoğrafı: Pinterest

İlginizi çekebilir: Sıdıka Uğurel’den İş Hayatında Omnivert Olmak