Çağrı Dizdar’ın ikinci kişisel sergisi “ARAF”, 11 Aralık 2025’te Yasemin Green küratörlüğünde Nelumbo Studios’ta izleyiciyle buluştu. 15 Şubat’a dek ziyaret edilebilecek sergi, gerçeklik ile imaj arasındaki tekinsiz eşiği merkezine alarak Jacques Rancière’in “duyumsanabilir olanın paylaşımı” yaklaşımı doğrultusunda sanatın politik ve estetik sınırlarına yeniden bakmayı öneriyor.

Sergi gerçekten büyüleyici bir atmosfere sahipti. Kendimizi bir karnavalın içinde buluyor ve oradaki insanlara çok yakından bakıyorduk. Ben sergiyi sevgili Burcu Dimili’nin davetiyle, sanatçının eşlik ettiği özel bir turla gezdim. Çağrı Bey’in anlatımı o kadar eğlenceli ve açıklayıcıydı ki serginin derinliğini anlamak çok daha keyifli hale geldi.

Çağrı Bey, bu sanatın çok geniş bir repertuarı ve sahne yelpazesi olduğunu söyledi. Bu yüzden çalışmalarında bu sanatın nasıl soyutlandığını ve stilize edildiğini incelemeye yöneldiğini ifade etti. Minyatür ve tezhibin aslında çok soyut sanatlar olduğunu; iki boyutlu çalışan bir sanatçının, üç boyutlu dünyayı düzleme aktarırken ister istemez bir soyutlama yaptığını belirtti. Bu sanatta klasik bir perspektif kaygısı olmadığını ve izleyiciye tek bir bakış açısının dayatılmadığını, aksine yüzeye yayılan bir anlayışın hakim olduğunu vurguladı. İzleyicinin eseri nereden incelemeye başlayacağına kendisinin karar verdiğini, bu özgürlük nedeniyle de ilk eserlerinde Surnâmeler üzerine yoğunlaştığını anlattı.

Eserleri hazırlarken karnaval temasına uygun güncel unsurları, geleneksel yapıya bozmadan eklemesi gerektiği için Surnâmeleri ve minyatürleri çok detaylı incelemiş. Özellikle günümüz formundaki bir sigarayı, bifteği veya blazer ceketi o dönemin estetiğine uygun hale getirmesi gerçekten hayranlık uyandırıcıydı. Sanatçı, Surnâmelerin sosyal hayat tasvirleri sunduğunu ve belgesel bir nitelik taşıdığını, bu formu incelemesinin temel nedeninin ise soyutlamanın mantığını çözmek olduğunu söyledi.

Süreci anlatırken; kompozisyonun nasıl kurulduğunu, renklerin kullanımını ve çizgi karakterlerin neye göre değiştiğini uzun uzun araştırdığını belirtti. Köşeli ve dairesel formların kullanım biçimlerine, yani disiplinin temel yapı taşlarına yönelmiş. Bu araçları tam olarak kavrayabilirse, ancak o zaman kendi hikâyesini yazabileceğini düşünmüş. Serginin ilhamı günümüzdeki insanların stresli haliydi. Serginin en etkileyici kısımlarından biri de buradan yola çıkarak insanların neden karnavallara ihtiyaç duyduğuna dair yaptığı araştırmaydı.

Geçmişteki sert sosyal düzenlerin ve baskın kuralların insan doğasında büyük bir stres yarattığını, karnavalların ise toplumlar için bu stresi boşaltma alanı olduğunu ifade etti. Bu ortamlarda insanlar maskeler aracılığıyla farklı kimliklere bürünüyor ve sosyal statülerinden sıyrılıp eşitleniyor. Sanatçı bu fikirden yola çıkarak sergide hiyerarşiyi ortadan kaldıran bir düzen kurduklarını anlattı. Maske, sosyal kimliği geçici olarak yok ediyordu.

Günümüzde ise sınırların reddedilmesini teşvik ettiğimizi ama bunun aslında yeni bir stres yarattığını düşünüyor. Çağrı Bey’e göre; eskiden kuralların yarattığı stresin yerini, bugün kuralsızlığın getirdiği o belirsiz stres almış durumda. Serginin adı olan “Araf” ise; geçmiş ile gelecek arasındaki o sıkışmışlık hissini, huzursuzluğu ve bir geçiş döneminin yansımasını anlatmak için seçilmiş.

Çizimini yaptığı yukarıda yer alan oyunda ise yine bir eleştiri mevcuttu. Oyunda gerçeklerden kaçmaya çalışan keyfe düşkün karakterler vardı. Örneğin bir dayı okey tahtasıyla keyiflenirken; bir beyaz yakalı kahve kovalıyordu. Bir yandan arkadan haber bülteni okunuyordu ve oyunu kazanmak mümkün değildi. Günün sonunda ne olursa olsun kişi haberleri duymak zorunda kalıyordu. Yine sanatçının eğlenceli ve interaktif bir şekilde oluşturduğu muhteşem görsellere sahip bu eleştiri içeren eser de beni oldukça etkiledi!

Sizin de okuyunca fark edeceğiniz üzere eserlerin güzelliği ve arkasındaki emek dışında, bu eserleri ortaya koymasına sebep olan düşünceler de bir o kadar derinlikli. Çağrı Bey’i yakın takibe aldım. Çünkü yeni fikirlerini ve bunu eserleri üzerinden anlatacağını çok merak ediyorum!

Eserlerin sergilendiği Nelumbo Studios, Dilara Altınkepçe Arslan ve Kerim Arslan tarafından 2020 yılında Kadıköy’de kurulmuş. Genç sanatçılar başta olmak üzere tüm alternatif arayışlara, sahip olduğu mekânı yeniden yorumlanabilir bir alan olarak açtıklarını belirtiyorlar.

Bu vizyonla hayata geçirdikleri Yeşil Lotus adında süregelen bir programı olduğunu öğrendim ve bu dönem programın ikinci edisyonu gerçekleştiriliyormuş; ilerleyen yıllarda da devam etmesi planlanıyormuş. Program, genç ve yeni mezun sanatçıların projelerini profesyonel bir ortamda geliştirmeleri ve sergilemeleri için tasarlanmış kapsamlı bir üretim ve gelişim süreci. Şubat–Nisan 2026 döneminde seçilen dört sanatçı, stüdyoyu onar günlük sürelerle devralarak kendi bireysel sergilerini kuracak ve mekânı sanatsal vizyonlarına göre dönüştürecek. Süreç boyunca sanatçılara küratöryel rehberlik, sergi kurulumu desteği, profesyonel fotoğraflama, katalog ve tanıtım çalışmaları gibi kapsamlı bir destek sağlanıyormuş. Sanatçılar açık çağrı yoluyla başvurmuş; portfolyo, proje önerisi, kavramsal yaklaşım ve üretim potansiyelleri üzerinden yapılan değerlendirmeler sonucunda seçilmiş. Programın amacı yalnızca sergi alanı sunmak değil; yükselen sanatçıların üretimlerini geliştirebilecekleri, görünürlük kazanabilecekleri ve profesyonel sanat ortamına daha güçlü katılabilecekleri sürdürülebilir bir zemin oluşturmakmış.

Bu vizyon da oldukça hoşuma gitti ve Nelumbo Studios da aynı şekilde takibime girdi! Sizlerin de takibe almasını ve ulaşıma kolay yerdeki Kadıköy, Moda’daki alanı gezmenizi tavsiye ederim!

Kapak Fotoğrafı: İlke Tulunay Solakoğlu

İlginizi çekebilir: Artsy Magger’dan Güncel İstanbul Sergileri